Resuscytacja krążeniowo-oddechowa, RKO. Szkolenia z pierwszej pomocy Wrocław, kurs pierwszej pomocy

Resuscytacja krążeniowo-oddechowa. Szkolenie z pierwszej pomocy. Uciski klatki piersiowej poszkodowanego.

Z artykułu dowiesz się między innymi: Jak prowadzić resuscytację krążeniowo-oddechową u osoby dorosłej? Jak uciskać klatkę piersiową? Na jaką głębokość uciskać klatkę piersiową u osoby dorosłej? Jak prowadzić RKO? W jakim miejscu uciskać klatkę piersiową? W jakim tempie uciskać klatkę piersiową? Jakie są wytyczne dotyczące RKO?

Resuscytacja krążeniowo-oddechowa osoby dorosłej.

Resuscytacja krążeniowo-oddechowa osoby dorosłej. Uciski klatki piersiowej.

Kontynuujemy rozpoczętą we wpisie serię dotyczącą podstawowych zabiegów resuscytacyjnych u osób dorosłych. Wiemy już jak zadbać o nasze bezpieczeństwo podczas udzielania pierwszej pomocy, wiemy jak ocenić przytomność u poszkodowanego wiemy również jak prawidłowo ocenić oddech poszkodowanego. W dzisiejszym wpisie skupimy się na ważnym aspekcie prowadzenia resuscytacji krążeniowo-oddechowej czyli na uciśnięciach klatki piersiowej u osoby poszkodowanej.

Resuscytacja krążeniowo-oddechowa u osoby dorosłej. Uciskanie klatki piersiowej. Źródło: www.gotowidoratowania.pl materiały własne GOTOWI DO RATOWANIA – szkolenie z pierwszej pomocykurs pierwszej pomocy, kurs pierwszej pomocy Wrocław.

Resuscytacja krążeniowo-oddechowa osoby dorosłej.

Kiedy rozpocząć uciskanie klatki piersiowej poszkodowanego?

Kiedy po ocenie oddechu stwierdziliśmy oddech nieprawidłowy:

 

Strumień powietrza znad ust i nosa nie jest wyczuwalny, nie słychać odgłosów oddychania, a klatka piersiowa nie unosi się ani nie opada. Pamiętamy również aby zwrócić uwagę na oddech agonalny, który występuje u prawie 50% poszkodowanych po zatrzymaniu krążenia. 

 

jest to dla nas sygnał, aby szybko przejść do dalszego etapu algorytmu RKO, czyli do uciśnięć klatki piersiowej poszkodowanego, ale najpierw wzywamy służby ratunkowe (to właśnie ten moment). Jeżeli wcześniej nie zorganizowaliśmy sobie pomocy właśnie w tym momencie będziemy dzwonić pod nr. 999 lub 112. Dlaczego właśnie teraz – tuż po ocenie oddechu poszkodowanego? Ponieważ dyspozytor na hasło ”nieprzytomny” będzie oczekiwał od nas informacji o tym, czy poszkodowany oddycha czy też nie i to dzięki tej informacji będzie wiedział, w jakim kodzie ma wysłać Zespół Ratownictwa Medycznego, postara się zlokalizować najbliższy defibrylator AED oraz przez telefon będzie nas instruować jak mamy krok po kroku pomagać poszkodowanemu na dalszych etapach udzielania pierwszej pomocy.

Resuscytacja krążeniowo-oddechowa u osoby dorosłej, szkolenie z pierwszej pomocy Wrocław, kurs pierwszej pomocy

Resuscytacja krążeniowo-oddechowa. Wezwanie pomocy pod nr. 999/122 po ocenie stanu poszkodowanego. Źródło: www.gotowidoratowania.pl materiały własne GOTOWI DO RATOWANIA – szkolenie z pierwszej pomocykurs pierwszej pomocy, kurs pierwszej pomocy Wrocław.

Zatem wydzwonienie nr. alarmowych przed oceną stanu świadomości i oddechu mocno skomplikuje nam sprawę. Oczywiście dyspozytor zdalnie poinstruuje nas jak ocenić w/w ale pamiętajmy – sytuacja jest stresująca a cenny czas ucieka. Będziemy musieli wykonać dodatkowe czynności związane z instruktarzem. Najlepiej zatem najpierw ocenić stan naszego poszkodowanego, później zadzwonić przekazując niezbędne informacje i przystąpić szybko do uciśnięć klatki piersiowej jeżeli nie stwierdziliśmy oddechu u osoby nieprzytomnej. Oczywiście, jeżeli jesteśmy sami będziemy po ocenie oddechu wybierać numer alarmowy ustawiając telefon na funkcję głośno mówiącą, jeżeli jest taka możliwość.

Resuscytacja krążeniowo-oddechowa osoby dorosłej.

Dlaczego uciskamy klatkę piersiową?

Celem prowadzenia resuscytacji krążeniowo-oddechowej jest utrzymanie przepływu krwi przez mózg i mięsień sercowy oraz przywrócenie czynności własnej układu krążenia (np. spontaniczny powrót krążenia, ROSC). Uciskamy klatkę piersiową zastępując tym samym czynność mechaniczną serca. Dzięki temu, krew niejako „wypychana” jest do mózgu. Uciskanie klatki piersiowej wytwarza zatem przepływ krwi przez zwiększenie ciśnienia wewnątrz klatki piersiowej i „bezpośrednie ściskanie” serca. Generuje niewielki, ale krytycznie ważny przepływ krwi przez mózg i mięsień sercowy i zwiększa prawdopodobieństwo skutecznej defibrylacji. Resuscytacja krążeniowo-oddechowa to nic innego jak „walka o mózg”. Dzięi tym działaniom odsuwamy w czasie zmiany neurologiczne w mózgu – krew krąży.

Resuscytacja krążeniowo-oddechowa osoby dorosłej.

Najpierw uciski czy najpierw oddech? 15 uciśnięć czy 30 uciśnięć?

U osób dorosłych wymagających wykonania RKO zatrzymanie krążenia ma najczęściej przyczynę kardiogenną. Gdy w wyniku zatrzymania krążenia, przepływ krwi zanika – krew znajdująca się w płucach, a także w tętnicach zawiera „zapas tlenu” (jest utlenowana) Oczywiście „zapas tlenu” nie jest zapasem na kilka godzin, mówimy tu raczej o minutach. Dlatego właśnie zaleca się, aby resuscytację krążeniowo-oddechową rozpoczynać od uciskania klatki piersiowej, a nie oddechów ratowniczych. Utlenowana krew jest „wypychana” do mózgu – na tym nam zależy w czasie.

 

15 uciśnięć czy 30 uciśnięć? Według wytycznych Europejskiej Rady Resuscytacji stosunek uciśnięć klatki piersiowej do wentylacji pozostaje niezmienny – 30:2  i jest najlepszym kompromisem pomiędzy przepływem krwi a dostarczaniem tlenu. Stosunek 30:2 był zalecany w wytycznych ERC od 2005 dla pojedynczego ratownika prowadzącego RKO u osoby dorosłej. Prowadzenie uciśnięć i wentylacji w stosunku 30:2 zmniejsza ilość przerw w uciskaniu klatki piersiowej, a w efekcie skraca czas bez przepływu krwi oraz redukuje prawdopodobieństwo hiperwentylacji. Zatem uciskamy 30 razy.

 

Oczywiście nadal obowiązuje schemat 15:2, ale dotyczy on w głównej mierze osób przeszkolonych w odpowiedni sposób do prowadzenia działań ratunkowych, w których algorytm uciśnięć i wdechów (30:2) jest zmodyfikowany do postaci 15:2. Każdy obywatel jako świadek zdarzenia, w standardowym podejściu i w działaniach pierwszo-pomocowych pracuje zgodnie z algorytmem 30 uciśnięć i 2 wdechy. Przypominamy również, że możemy prowadzić same uciśnięcia klatki piersiowej bez wdechów zastępczych (oddechów ratunkowych). Jeżeli nie chcemy, nie wiemy jak lub nie jesteśmy przeszkoleni – po prostu uciskamy klatkę piersiową osoby poszkodowanej bez oddechów ratunkowych.

Resuscytacja krążeniowo-oddechowa osoby dorosłej.

Jak uciskać klatkę piersiową poszkodowanego?

Uciskanie klatki piersiowej poszkodowanego należy rozpocząć od tego, że klękamy na dwa kolana obok ratowanego na wysokości jego klatki. Resuscytację krążeniowo oddechową prowadzimy zawsze na twardym podłożu, najczęściej będzie to miejsce gdzie dojdzie do zatrzymania krążenia u poszkodowanego. Finalnie poszkodowany  musi oczywiście leżeć na plecach. Układamy nadgarstek jednej ręki na środku jego klatki piersiowej – w linii środkowej ciała, w dolnej części mostka. Nadgarstek drugiej dłoni kładziemy na grzbiecie dłoni leżącej na klatce piersiowej poszkodowanego.

Resuscytacja krążeniowo-oddechowa u osoby dorosłej, szkolenie z pierwszej pomocy Wrocław, kurs pierwszej pomocy

Resuscytacja krążeniowo-oddechowa. Uciski klatki piersiowej poszkodowanego. Dłonie splecione jedna na drugiej. Łokcie proste. Nadgarstki na środku klatki piersiowej. Źródło: www.gotowidoratowania.pl materiały własne GOTOWI DO RATOWANIA – szkolenie z pierwszej pomocykurs pierwszej pomocy, kurs pierwszej pomocy Wrocław.

Resuscytacja krążeniowo-oddechowa u osoby dorosłej, szkolenie z pierwszej pomocy Wrocław, kurs pierwszej pomocy

Resuscytacja krążeniowo-oddechowa. Środek klatki piersiowej. Linia przerywana symbolizuje linię żeber. Środek klatki piersiowej wyznaczamy wizualnie. Jest to dolna połowa mostka. Źródło: www.gotowidoratowania.pl materiały własne GOTOWI DO RATOWANIA – szkolenie z pierwszej pomocykurs pierwszej pomocy, kurs pierwszej pomocy Wrocław.

Splatamy palce obu dłoni i upewniamy się, że nacisk, który będziemy wywierać nie będzie kierowany na żebra poszkodowanego. Pochylamy się nad poszkodowanym. Ramiona i łokcie mamy wyprostowane. Nie uciskamy górnej części brzucha (nadbrzusze) ani dolnego końca mostka (wyrostek mieczykowaty mostka). Pochylając się do przodu, przenosimy cały ciężar ciała na klatkę piersiową poszkodowanego i uciskamy mostek. Ciężar przenosimy niejako z naszych wyprostowanych pleców poprzez wyprostowane ramiona. Wektro siły nacisku skupia się w dolnej części mostka poszkodowanego, tuż pod nasadą naszych dłoni.

Resuscytacja krążeniowo-oddechowa u osoby dorosłej, szkolenie z pierwszej pomocy Wrocław, kurs pierwszej pomocy

Resuscytacja krążeniowo-oddechowa. Uciski klatki piersiowej. Źródło: www.gotowidoratowania.pl materiały własne GOTOWI DO RATOWANIA – szkolenie z pierwszej pomocykurs pierwszej pomocy, kurs pierwszej pomocy Wrocław, szkolenie z pierwszej pomocy Wrocław.

Po każdym uciśnięciu pozwalamy, aby klatka piersiowa się rozprężyła (powróciła do stanu pierwotnego), jednocześnie nie odrywamy od niej rąk. Pozwalamy na relaksację klatki piersiowej. Serce, które jest pod mostkiem musi całe się rozprężyć i wypełnić objętością wyrzutową krwi.

Resuscytacja krążeniowo-oddechowa osoby dorosłej.

Odpowiednia głębokość i odpowiednie tempo!

Klatkę piersiową należy uciskać z częstotliwością 100 – 120 uciśnięć na minutę. To szybko czy wolno? Jakie to tempo? Dokładnie takie jak piosenki zespołu Bee Gees – “Stayin’ Alive”. Średnio uciskamy w tempie 1,5 do 2 x na sekundę.

Trzeba zwracać uwagę, aby uciśnięcia osiągały pełną głębokość, co najmniej 5 cm do maksymalnie 6 cm. Po każdym uciśnięciu należy pozwolić, aby klatka piersiowa całkowicie wracała do pozycji wyjściowej, tzn. nie należy się opierać na klatce piersiowej w czasie trwania fazy relaksacji czyli jej powrotu do stanu wyjściowego. Fazy nacisku i relaksacji (powrotu klatki do stanu pierwotnego) powinny trwać dokładnie tyle samo. Uciskamy Szybko i mocno pamiętając o relaksacji klatki piersiowej! Jakość resuscytacji jest bardzo ważna.

Resuscytacja krążeniowo-oddechowa osoby dorosłej.

Liczy się … jakość!

Wysokiej jakości resuscytacja krążeniowo-oddechowa pozostaje najistotniejszym elementem wpływającym na poprawię przeżywalności. Zachowujemy odpowiednią głębokość ucisków – przynajmniej 5 cm, lecz nie głębiej niż 6 cm oraz odpowiednią ich częstotliwość – 100–120/min. Pozwalajmy rozprężać się (relaksować) klatce piersiowej. Nie uciskajmy tez na „dużym ścisku w małym zakresie ruchu” – pamiętajmy, serce znajdujące się pod mostkiem musi się rozprężyć, aby wypełnić się objętością wyrzutową krwi.

Resuscytacja krążeniowo-oddechowa osoby dorosłej.

Czy żebra „pękają”?

Wiele osób nie podejmuje się prowadzenia resuscytacji krążeniowo-oddechowej (RKO) ze względu na obawę wyrządzenia krzywdy poszkodowanemu w związku uciśnięciami klatki piersiowej u osoby poszkodowanej. Nie należy jednak obawiać się podjęcia resuscytacji! Priorytetem jest ratowanie życia i zdrowia, nie da się bardziej zaszkodzić człowiekowi, którego serce nie bije! Zdarza się oczywiście że struktury kostne (żebra i mostek) zostają naruszone przy szybkim i mocnym uciskaniu klatki piersiowej – jeżeli dojdzie do takiej sytuacji, pozostaje nam nic innego, jak poprawienie ułożenie naszych rąk i dalsza kontynuacja uciśnięcia. Najgorszy możliwy scenariusz to zaprzestanie prowadzenia resuscytacji w sytuacji kiedy dojdzie do deformacji środka klatki piersiowej u poszkodowanego. Wielokrotnie też w badaniach nie wykazano żadnych klinicznie istotnych uszkodzeń narządów wewnętrznych podczas prowadzenia RKO, zatem obawa wyrządzenia krzywdy nie powinna powstrzymywać nas przed rozpoczęciem i kontynuacją RKO.

Resuscytacja krążeniowo-oddechowa u osoby dorosłej, szkolenie z pierwszej pomocy Wrocław, kurs pierwszej pomocy

Resuscytacja krążeniowo-oddechowa. Od lewej – Klatka jest zrelaksowana, powróciła do pierwotnej pozycji, po – klatka ponownie ugięta o około 5-6 cm. Źródło: www.gotowidoratowania.pl materiały własne GOTOWI DO RATOWANIA – szkolenie z pierwszej pomocykurs pierwszej pomocy, kurs pierwszej pomocy Wrocław, szkolenie z pierwszej pomocy Wrocław.

Po każdym uciśnięciu pozwalamy klatce piersiowej powrócić do wyjściowego kształtu. Minimalizujemy przerwy w uciśnięciach klatki piersiowej. Kiedy dopada nas zmęczenie – jakość uciśnięć spada, prowadzenie RKO jest po prostu sporym wydatkiem energetycznym dla udzielającego pomocy. Badania pokazują, że już w 2 minucie prowadzenia RKO głębokość uciśnięć się zmniejsza, w związku z powyższym zaleca się, o ile mamy taką możliwość , zmieniać się co 2 minuty z drugą osobą, co zapobiegnie spadkowi jakości uciśnięć w wyniku naszego wyczerpania. Pamiętamy jednak o tym, aby zmiana ratujących nie powodowała zbędnych przerw w uciśnięciach klatki piersiowej. Zmiany musimy dokonywać płynnie, bez zbędnej przerwy – tu również liczy się odpowiednia komunikacja, np. „gotowy?, zmiana za 3,2,1..”

 

„Do oporu”. Klatkę piersiową będziemy tylko i wyłącznie uciskać, kiedy nie zdecydujemy się na prowadzenie zastępczej wentylacji u poszkodowanego (np. nie mamy maski do RKO, nie ma możliwości prowadzenia wentylacji, nie chcemy tego robić, nie jesteśmy przeszkoleni). Uciskamy zatem tylko i wyłącznie klatkę piersiową – non-stop, bez żadnych przerw. Uciśnięcia prowadzimy „do oporu” – tzn. do całkowitego wyczerpania naszych sił, lub do zmiany przez innego ratującego/ratownika/Zespół Ratownictwa lub, kiedy nam samym grozi niebezpieczeństwo. W każdym innym przypadku – uciskamy! Podejście „hands only CPR” (uciśnięcia bez oddechów ratunkowych) jest powszechnie praktykowane przez świadków zdarzenia na całym świecie i nie należy się tego podejścia obawiać.

Z ratowniczymi pozdrowieniami,
Szkoleniowy zespół medyczny GOTOWI DO RATOWANIA

Aktualizacja wpisu: 08.2025

Źródła:

Opracowanie własne, zespół GOTOWI DO RATOWANIA
Wytyczne ERC/PRC 2021, rozdział „Pierwsza pomoc”, rozdział 8,
https://www.prc.krakow.pl/wytyczne-resuscytacji-2021/pierwsza-pomoc-2
Wytyczne ERC/PRC 2021, rozdział „Podstawowe zabiegi resuscytacyjne”, rozdział 4,
https://www.prc.krakow.pl/wytyczne-resuscytacji-2021/podstawowe-zabiegi-resuscytacyjne-3/

Napisane przez ludzi nie przez AI


Naszego ratowniczego bloga tworzymy z ogromną pasją i zaangażowaniem, wkładamy w nasze materiały dużo pracy starając się, by były one rzetelne i jak najwyższej jakości. Wszystkie treści, wpisy, artykuły, zdjęcia, grafiki, cała zawartość serwisu znajdującego się pod adresem www.gotowidoratowania.pl tworzone i pisane są w 100% przez zespół GOTOWI DO RATOWANIA. Nie wykorzystujemy zautomatyzowanych narzędzi (AI) do generowania zawartości serwisu.