Jak bardzo skuteczne jest AED. Rytmy defibrylacyjne i niedefibrylacyjne. Pierwsza pomoc.
Z artykułu dowiesz się między innymi: Czym jest defibrylacja? Jak skuteczne jest AED w pierwszej pomocy? Czym są rytmy defibrylacje? Czym są rytmy niedefibrylacyjne? Jak udzielić pierwszej pomocy w zatrzymaniu krążenia? Czym jest nagłe zatrzymanie krążenia? Czym jest automatyczny defibrylator zewnętrzny i jak działa? Jak użyć AED?
Spis treści, w artykule:
- Nagłe zatrzymanie krążenia, jak to wygląda naprawdę?
- Czym są rytmy defibrylacyjne, czym są rytmy niedefibrylacyjne?
- Czym jest asystolia?
- Co to jest aktywność elektryczna bez tętna – PEA?
- Co to jest migotanie komór i częstoskurcz komorowy bez tętna (VF/VT)?
- Czym jest defibrylacja?
- Jak skuteczna jest defibrylacja i jak skuteczny jest automatyczny defibrylator zewnętrzny?
Defibrylacja, pierwsza pomoc.
Monitor przy łóżku pacjenta ...
Monitor przy łóżku pacjenta wydaje jednostajny dźwięk „piiiiiiiiiiiiiiii” – na kardiomonitorze widzimy linię zbliżoną do płaskiej - podbiega ekipa, łyżki defibrylatora, żel, pocierają nimi o siebie, krzyczą „odsunąć się” będzie wyładowanie! Bzzzzz – ciało pacjenta podskakuje na pół metra do góry i nagle na kardiomonitorze pojawia się regularny rytm i słychać powtarzalne „pi-pik-pik-pik” SUKCES! Pacjent otwiera oczy i mówi „Dziękuję za uratowanie życia Panie doktorze!” No i mamy to! Pacjent uratowany!
… ale tak się dzieje najczęściej w … popularnym medycznym serialu czy innej produkcji filmowej. Jak to wygląda naprawdę?

Jedna z serialowych scen defibrylacji(1).
Defibrylacja, pierwsza pomoc.
Czym są rytmy defibrylacyjne, czym są rytmy niedefibrylacyjne?
Jeżeli bylibyśmy w stanie „gołym okiem” zobaczyć i ocenić w jakim stanie jest serce osoby poszkodowanej, która doznała nagłego zatrzymania krążenia (NZK), to naszym oczom mogłyby ukazać się różne „stany” (rytmy) serca takiej osoby. Dziś w bardzo uproszczony sposób postaramy się opisać jak wyglądają rytmy serca w sytuacji nagłego zatrzymania krążenia i dlaczego defibrylacja (odwrócenie fibrylacji – migotania) i użycie AED (automatyczny defibrylator zewnętrzny) są tak ważne i mogą być tak bardzo skuteczne w ratowaniu życia poszkodowanych w NZK.
Sprawna funkcja serca jako pompy tłoczącej krew jest możliwa dzięki jego unikalnym właściwościom. W zdrowym sercu układ bodźcoprzewodzący wytwarza i przewodzi impulsy elektryczne, które powodują skoordynowany, sekwencyjny skurcz. Wyłączenie jednej z tych funkcji (elektrycznej lub mechanicznej) lub brak ich wzajemnego sprzężenia prowadzi do zatrzymania krążenia.
Dochodzi do niego w przebiegu jednego z czterech opisanych niżej rytmów. Z punktu widzenia efektu hemodynamicznego (efektywności pracy serca jako pompy generującej przepływ krwi) efekt jest taki sam- ustanie przepływu krwi przez naczynia krwionośne (spadek ciśnienia do zera) i narządy wewnętrzne.
Defibrylacja, pierwsza pomoc.
Asystolia.
W zapisie kardiomonitora linia zbliżona do płaskiej, jednostajny dźwięk „piiiiiii” (jak w przykładowym serialu) – ASYSTOLIA. Asystolia to nic innego jak całkowity brak czynności elektrycznej serca. W czasie tego mechanizmu nie dochodzi do skurczów mięśnia sercowego. NIE DE-FI-BRY-LU-JE-MY ponieważ jest to rytm nie do defibrylacji. Nie mamy czego „resetować” za pomocą impulsu elektrycznego (o tym nieco dalej w naszym wpisie). Tutaj (w dużym uproszczeniu) w warunkach pierwszej pomocy – pierwsze skrzypce zagrają uciśnięcia klatki piersiowej lub uciśnięcia i oddechy. Podsumowując – kluczowym działaniem z naszej strony będzie tutaj wysokiej jakości resuscytacja krążeniowo-oddechowa (RKO).
Defibrylacja, pierwsza pomoc.
Aktywność elektryczna bez tętna – PEA.
Aktywność elektryczna bez tętna – PEA. Podczas PEA u poszkodowanego, a w zasadzie w jego sercu występują drobne skurcze, ale są one zbyt słabe, żeby wywołać falę tętna. Serce nie jest w stanie jako pompa „pchać” krwi dalej. PEA również jest rytmem nie do defibrylacji, zatem NIE DE-FI-BRY-LU-JE-MY. I tak jak w przypadku asystoli – w uproszczeniu – kluczowym działaniem z naszej strony będzie tutaj wysokiej jakości resuscytacja krążeniowo-oddechowa (RKO).

Rytmy serca. Rytmy niedefibrylacyjne. Od góry – asystolia, aktywność elektryczna bez tętna (PEA-Pulseless Electrical Activity)(2).
Asystolia i PEA pojawiają się zwykle w późnej fazie zatrzymania krążenia i są tzw. rytmami niedefibracyjnymi – tzn. w ich leczeniu nie stosujemy defibrylacji.
Defibrylacja, pierwsza pomoc.
Migotanie komór, częstoskurcz komorowy bez tętna (VF/VT).
Migotanie komór, częstoskurcz komorowy bez tętna (VF/VT). W tych rytmach serce co prawda „pracuje”, czynność elektryczna jest, ale jest bardzo nieprawidłowa – serce „pracuje” bardzo chaotycznie, w dużej arytmii, nieregularnie, w zwariowany sposób – jest po prostu nieskoordynowane w swoim skurczaniu i rozkurczaniu się. W takich rytmach „nasza pompa” również nie jest w stanie skutecznie „wypychać krwi” do narządów w naszym organizmie – przed wszystkim do ośrodkowego układu nerwowego – mózgu. A to po kilku minutach (około 4 – 5 max) za skutkuje pojawiającymi się nieodwracalnymi zmianami neurologicznymi. Tutaj do dyspozycji mamy jednak tajną i arcyważną broń do walki z NZK! Zbawiennym wręcz działaniem w takiej syt. (oczywiście poza wysokiej jakości RKO) jest defibrylacja!

Rytmy serca. Rytmy defibrylacyjne. Od góry – migotanie komór ( VF ventricular fibrillation ), częstoskurcz z szerokimi zespołami QRS bez tętna ( VT- pulseless ventricular tachycardia )(3).
Migotanie komór (VF) i czestoskurcz z szerokimi zespołami QRS bez tętna (VT) zwykle występują we wczesnej fazie nagłego zatrzymania krążenia. Są to tzw. rytmy defibrylacyjne, w których leczeniu stosuje się defibrylacje elektryczna.

Rytmy serca. Rytmy defibrylacyjne. AED, automatyczny defibrylator zewnętrzny – oznaczenie.
Defibrylacja, pierwsza pomoc.
Defibrylacja!
Jako zabieg terapeutyczny jest ona powszechnie dostępna dla społeczeństwa w postaci automatycznej defibrylacji, którą zapewni nam AED (automatyczny defibrylator zewnętrzny). Defibrylacja to nic innego jak „reset serca” (odwrócenie fibrylacji, czyli migotania). To zabieg, który stosuje się w ramach resuscytacji krążeniowo-oddechowej. Defibrylacja ratuje życie w sytuacji zatrzymania krążenia właśnie w przebiegu agresywnej arytmii serca – tj. migotania komór, częstoskurczu komorowego – a te rytmy, czyli rytmy do defibrylacji to właśnie najczęstsze przyczyny pozaszpitalnego zatrzymania krążenia u osób dorosłych.
U osób dorosłych wyjściowym mechanizmem prawie 75% NZK w warunkach pozaszpitalnych jest migotanie komór (VF) lub częstoskurcz komorowy bez tętna (VT). Dlatego niejednokrotnie słyszymy, że mając AED i prowadząc wysokiej jakości RKO – jeżeli wszystko zadzieje się szybko – podnosimy % szanse poszkodowanych w NZK osób aż do 75%! na start. Rytmy do defibrylacji + wysokiej jakości RKO + AED + świadkowie zdarzenia, którzy podejmą natychmiastowe działania = MAMY TO! Prosta droga do sukcesu, czyli do wzrostu przeżywalności poszkodowanych w NZK.
Wysokiej jakości RKO w połączeniu z wczesną defibrylacją wykonaną w ciągu 3-5 minut może zwiększyć przeżycie w pozaszpitalnym NZK (VF/VT) nawet do 49-75%. Z każdą minutą bez RKO przeżycie osoby w NZK (z VF) maleje o 7-10%. Pamiętajcie, że niezależnie od rytmu serca naszych poszkodowanych w NZK, czy są to rytmy do defibrylacji, czy nie – będziemy ratować ich zawsze zgodnie z zasadą: REAKCJA, RESUSCYTACJA, DEFIBRYLACJA! AED zrobi za nas robotę w temacie rytmów, które zastanie – dokona cyklicznej analizy – zatem tym nie musimy się przejmować. Przyklejamy elektrody na skórę osoby poszkodowanej, słuchamy poleceń urządzenia, postępujemy zgodnie z nimi, w między czasie prowadzimy wysokiej jakości resuscytację krążeniowo-oddechową.

Rytmy serca. Rytmy defibrylacyjne. AED, automatyczny defibrylator zewnętrzny – miejsca wklejenia elektrod defibrylatora(4).
Wysokiej jakości RKO w połączeniu z wczesną defibrylacją wykonaną w ciągu 3-5 minut może zwiększyć przeżycie w pozaszpitalnym NZK (VF/VT) nawet do 49-75%. Z każdą minutą bez RKO przeżycie osoby w NZK (z VF) maleje o 7-10%.
Z ratowniczymi pozdrowieniami,
Zespół medyczny GOTOWI DO RATOWANIA
W naszej ofercie kursów i szkoleń z pierwszej pomocy znajdziesz między innymi:
Szkolenie z pierwszej pomocy. Kurs pierwszej pomocy. Kurs pierwszej pomocy w firmie. Szkolenie z pierwszej pomocy dla pracowników.
![]()
Napisane przez ludzi nie przez AI
Naszego ratowniczego bloga tworzymy z ogromną pasją i zaangażowaniem, wkładamy w nasze materiały dużo pracy starając się, by były one rzetelne i jak najwyższej jakości. Wszystkie treści, wpisy, artykuły, zdjęcia, grafiki, cała zawartość serwisu znajdującego się pod adresem www.gotowidoratowania.pl tworzone i pisane są w 100% przez zespół GOTOWI DO RATOWANIA. Nie wykorzystujemy zautomatyzowanych narzędzi (AI) do generowania zawartości serwisu.
Piśmiennictwo:
„Nagłe zatrzymanie krążenia – aktualne wytyczne postępowania resuscytacyjnego” – Klinika Kardiologii i CMKP Szpital Grochowski w Warszawie/Borgis – Postępy Nauk Medycznych 2-3/2007, s. 87-97
„ABC RESUSCYTACJI” Redakcja: Jasmeet Soar, Gavin D. Perkins, Jerry Nolan, Wydanie polskie pod red.: prof. Juliusza Jakubaszki
„Wczesna opieka poresuscytacyjna w zespole ratownictwa medycznego” Ratownicy24[.pl] Autorzy: Cezary Kułak , Łukasz Wroniszewski Data publikacji: 07.05.2020 r. Numer wydania: 6/2017
„Nagłe zatrzymanie krążenia” – Miłosz Jankowski, Grzegorz Cebulam, mp.pl/interna/chapter/B16.II.2.1.
„ERC Guidelines 2021” – European Resuscitation Council, cprguidelines.eu
„Alfabet arytmii, czyli zaburzenia rytmu serca w telegraficznym skrócie” – SEKCJA RYTMU SERCA Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego, rytmserca.ptkardio.pl/news/309-alfabet_arytmii_czyli_zaburzenia_rytmu_serca_w_telegraficznym_skrocie
Źródła:
1. „17 Health Myths Perpetuated by Hollywood”. Walt Disney Studios Motion Pictures bestlifeonline.com/hollywood-health-myths/
2,3. „Interpreting the Electrocardiogram”, quizlet.com/194927834/interpreting-the-electrocardiogram-flash-cards/
4. „Colocación de los parches-electrodos en el DEA/DESA y el marcapasos externo” nursinglearner.blogspot.com/2018/08/colocacion-de-los-parches-electrodos-en.html
W naszej ofercie kursów i szkoleń znajdziesz między innymi; szkolenie z pierwszej pomocy Wrocław, oraz kurs pierwszej pomocy Wrocław. Dla firm i instytucji będą to; szkolenie z pierwszej pomocy dla pracowników Wrocław, kurs pierwszej pomocy dla firm Wrocław, kurs pierwszej pomocy dla pracowników Wrocław. Szkolenia i kursy dla rodziców i opiekunów dzieci to między innymi; kurs pierwszej pomocy dla rodziców Wrocław, kurs pierwszej pomocy pediatrycznej Wrocław, oraz kurs pierwszej pomocy dzieciom. Dla dzieci i młodzieży szkolnej będą to; warsztaty z pierwszej pomocy w szkole Wrocław, kurs pierwszej pomocy w szkole Wrocław.